Doğal Afetler Artıyor, Sigorta Sistemi Yenileniyor

Son yıllarda Türkiye'nin farklı bölgelerinde yaşanan sel felaketleri, orman yangınları, heyelanlar ve şiddetli fırtınalar, mevcut sigorta sisteminin yalnızca deprem riskine odaklanmasının yeterli olup olmadığı tartışmalarını yeniden gündeme taşıdı.

İklim değişikliğinin etkisiyle doğal afetlerin hem sayısı hem de ekonomik maliyeti hızla artarken, devlet destekli sigorta sisteminin de bu yeni risklere uyum sağlaması için kapsamlı bir dönüşüm planlanıyor.

Hazırlıkları devam eden yasa değişikliğiyle birlikte Zorunlu Deprem Sigortası'nın (DASK), "Zorunlu Afet Sigortası" modeline dönüştürülmesi hedefleniyor. Düzenlemenin yürürlüğe girmesi için TBMM'de yapılacak yasal değişiklik bekleniyor.

Hangi Afetler Kapsama Girecek?

Taslak çalışmalara göre yeni sistemde yalnızca deprem değil;

• Sel ve taşkın,
• Heyelan,
• Fırtına,
• Dolu,
• Çığ,
• Orman yangını,
• Su baskını

gibi doğal afetlerin de belirli şartlar çerçevesinde güvence altına alınması planlanıyor.

Bu sayede vatandaşların yalnızca deprem sonrası değil, iklim kaynaklı afetlerde de maddi kayıplarının önemli ölçüde karşılanması amaçlanıyor.

6 Şubat Depremleri Dönüm Noktası Oldu

Uzmanlara göre sistemin genişletilmesinde en önemli etkenlerden biri 6 Şubat 2023 Kahramanmaraş merkezli depremler oldu.

DASK, bu afet sonrasında yaklaşık 540 bin hasar dosyası için toplam 1,6 milyar doların üzerinde tazminat ödemesi gerçekleştirdi.

Bu süreç, devlet destekli sigorta havuzunun büyük afetlerde ne kadar kritik bir görev üstlendiğini ortaya koyarken, diğer doğal afetler için de benzer bir güvence sisteminin gerekliliğini gözler önüne serdi.

Sigortalılık Oranları Hâlâ İstenilen Seviyede Değil

Türkiye İstatistik Kurumu (TÜİK) verilerine göre;

• Konut sigortalarında sigortalılık oranı yaklaşık %58,
• Trafik sigortasında ise %93 seviyesinde bulunuyor.

DASK'ın nihai hedefi ise tüm konutların sigorta kapsamına alınması.

Yetkililer, özellikle deprem riski yüksek bölgelerde farkındalığın arttığını ancak hâlâ milyonlarca konutun sigortasız olduğunu belirtiyor.

Malatya Gibi Deprem İlleri İçin Büyük Önem Taşıyor

Deprem gerçeğini en ağır yaşayan illerden biri olan Malatya'da DASK'ın kapsamının genişletilmesi ayrı bir önem taşıyor.

Kentte son yıllarda sadece deprem değil;

• şiddetli dolu,
• ani sağanaklar,
• su baskınları,
• fırtınalar

da zaman zaman ciddi maddi hasarlara yol açıyor.

Yeni sistem yürürlüğe girerse, vatandaşların tek bir zorunlu poliçe ile daha geniş bir doğal afet korumasına kavuşması bekleniyor.

Uzmanlar: Konut Sigortasının Yerini Tutmuyor

Sigortacılık uzmanları ise önemli bir uyarıda bulunuyor.

DASK veya planlanan Zorunlu Afet Sigortası, yalnızca yasa kapsamında belirlenen riskleri ve limitleri karşılıyor.

Buna karşın konut sigortası;

• ev eşyaları,
• elektronik cihazlar,
• cam kırılması,
• su tesisatı hasarları,
• hırsızlık,
• üçüncü şahıs mali sorumlulukları

gibi çok daha geniş teminatlar sunuyor.

Bu nedenle uzmanlar, vatandaşların DASK yaptırmakla yetinmemesi ve konut sigortasını da ihmal etmemesi gerektiğini vurguluyor.

Marmara Depremi İçin Hazırlıklar Sürüyor

DASK yönetimi, mevcut reasürans yapısı ve finansal rezervleri sayesinde olası büyük depremlere karşı hazırlıklı olduklarını belirtiyor.

Özellikle uzmanların uzun süredir uyardığı olası Marmara depremi için finansal kapasitenin güçlendirildiği, uluslararası reasürans anlaşmalarının güncellendiği ve hasar ödeme altyapısının geliştirildiği ifade ediliyor.

Yasa Ne Zaman Çıkacak?

DASK'ın Zorunlu Afet Sigortası'na dönüşmesi için gerekli kanun teklifinin ilgili kurumlar tarafından hazırlandığı, düzenlemenin TBMM gündemine gelmesinin beklendiği belirtiliyor.

Yasa kabul edildiğinde uygulamanın kapsamı, teminat limitleri, prim hesaplama yöntemi ve geçiş sürecine ilişkin ayrıntılar Resmî Gazete'de yayımlanacak düzenlemelerle netleşecek.