Gündem

Malatya Ekonomisinin Görünmeyen Karnesi: Çalışan Sayısı Deprem Öncesini Aştı, İşyeri Sayısı Yerinde Saydı

6 Şubat depremlerinin ardından Malatya ekonomisinin ne kadar toparlandığını gösteren en önemli göstergelerden biri olan sosyal güvenlik verileri dikkat çekici bir tablo ortaya koydu. SGK verilerine göre kentte aktif çalışan sayısı 2023 sonunda 191 bin 558’e kadar geriledi. 2025 sonunda ise bu sayı 241 bin 853’e yükseldi. Böylece çalışan sayısı deprem yılına göre yaklaşık yüzde 26 arttı ve deprem öncesindeki 2022 seviyesinin de üzerine çıktı. Ancak aynı dönemde 4/1-a kapsamındaki işyeri sayısı yalnızca yüzde 2,8 arttı.

Yazı Boyutu
Malatya Ekonomisinin Görünmeyen Karnesi: Çalışan Sayısı Deprem Öncesini Aştı, İşyeri Sayısı Yerinde Saydı

Malatya’nın deprem sonrası ekonomik toparlanması bugüne kadar çoğunlukla konut, iş yeri ve kamu yatırımları üzerinden değerlendirildi.

Oysa kentin ekonomik hayatındaki gerçek değişimi anlamanın bir başka yolu da kaç kişinin çalıştığına ve kaç işyerinin faaliyet gösterdiğine bakmak.

SGK’nın resmi verileri üzerinden yapılan karşılaştırma, Malatya ekonomisinin depremden sonra önemli bir istihdam toparlanması yaşadığını ancak bu toparlanmanın işletme sayısına aynı ölçüde yansımadığını ortaya koyuyor.

Depremden sonra çalışan sayısı sert düştü

SGK verilerine göre Malatya’da 2022 yılında sosyal güvenlik kapsamında 215 bin 684 aktif çalışan bulunuyordu.

6 Şubat 2023 depremlerinin ardından ise bu sayı 191 bin 558’e geriledi.

Aradaki fark yaklaşık 24 bin 126 kişi.

Başka bir ifadeyle deprem yılı sonunda Malatya’daki aktif çalışan sayısı, 2022 seviyesinin yaklaşık yüzde 11 altında kaldı.

Bu düşüş, depremin yalnızca binaları değil, iş gücü piyasasını da doğrudan etkilediğini gösteren en somut göstergelerden biri.

2025'te tablo tersine döndü

Ancak sonraki iki yılda tablo belirgin biçimde değişti.

SGK’nın 2024 yılı verilerinde Malatya’daki aktif çalışan sayısı 184 bin 601 olarak kaydedildi.

2025 yılı sonunda ise aktif çalışan sayısı 241 bin 853’e çıktı.

Böylece;

2023 → 2025:
191.558 → 241.853

Yaklaşık 50 bin 295 kişilik artış gerçekleşti.

Bu da iki yıllık dönemde yaklaşık yüzde 26,3'lük bir yükseliş anlamına geliyor.

Daha çarpıcı olan ise 2025 sonunda çalışan sayısının 2022 deprem öncesi seviyesini de yaklaşık 26 bin kişi aşmış olması.

2022'de 215 bin 684 olan aktif çalışan sayısı, 2025 sonunda 241 bin 853'e ulaşmış durumda.

Bu verilere göre Malatya'nın kayıtlı çalışma hayatında deprem sonrası önemli bir toparlanma gerçekleşmiş görünüyor.

Fakat işyerleri aynı hızda artmadı

Hikâyenin dikkat çekici kısmı ise burada başlıyor.

Çalışan sayısı yükselirken işyeri sayısındaki değişim çok daha sınırlı kaldı.

SGK verilerine göre Malatya’da 2022 yılında 4/1-a kapsamındaki işyeri sayısı 14 bin 428 idi.

2023 yılında bu sayı 9 bin 825'e kadar geriledi.

2025 sonunda ise 14 bin 829'a yükseldi.

Yani deprem sonrasında ciddi bir işyeri kaybı yaşanırken, 2025 sonu itibarıyla işyeri sayısı yeniden deprem öncesi seviyeye yaklaşmış durumda.

Ancak 2022 ile 2025 karşılaştırıldığında artış yalnızca yaklaşık 401 işyeri, yani yüzde 2,8.

Ortaya şu tablo çıkıyor:

Çalışan sayısı: Deprem öncesine göre yaklaşık yüzde 12 arttı.

İşyeri sayısı: Deprem öncesine göre yaklaşık yüzde 2,8 arttı.

Bu iki rakam arasındaki fark, Malatya ekonomisindeki dönüşümün önemli bir ipucunu veriyor.

Malatya daha fazla çalışanı daha sınırlı işyeriyle istihdam ediyor

Buradan doğrudan “işletmeler büyüdü” sonucu çıkarmak doğru olmaz.

SGK'daki aktif çalışan ve işyeri göstergelerinin kapsamları farklı olduğundan, bu iki rakamın basit bölümü işletme başına çalışan sayısını doğrudan ölçmez.

Ancak genel eğilim açık:

Kayıtlı çalışan sayısındaki toparlanma, işyeri sayısındaki toparlanmadan çok daha hızlı gerçekleşmiş durumda.

Bu da Malatya ekonomisinde yalnızca yeni işletmeler açılmasıyla değil, mevcut işletmelerin yeniden faaliyete geçmesi, üretim kapasitesinin artması ve daha fazla kişinin kayıtlı istihdama dönmesiyle bir toparlanma yaşandığına işaret ediyor.

İŞKUR verileri de toparlanmayı destekliyor

İŞKUR'un Malatya verileri de çalışma hayatındaki hareketliliğin arttığını gösteriyor.

2025 yılının ilk yarısında İŞKUR'a kayıtlı iş arayan sayısı 24 bin 275 olarak açıklandı.

2024 yılının aynı döneminde bu sayı 28 bin 24 idi.

Böylece kayıtlı iş arayan sayısında yaklaşık 3 bin 749 kişilik, yüzde 13,4'lük düşüş gerçekleşti.

Aynı dönemde işe yerleştirme sayısı da arttı.

2024'ün ilk altı ayında 8 bin 374 kişi işe yerleştirilirken, 2025'in aynı döneminde bu sayı 11 bin 148'e yükseldi.

İŞKUR'un 2025 yılının tamamına ilişkin verilerinde ise Malatya'da 16 bin 452 kişinin istihdama kazandırıldığı açıklandı.

Ayrıca 715 kişi İşbaşı Eğitim Programları ve Mesleki Eğitim Kurslarından yararlandı. Kadın istihdamına yönelik KİPAP kapsamında 39 firmada 86 kadının istihdamı desteklendi.

Fakat rakamların tamamı kalıcı istihdam anlamına gelmiyor

Burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Malatya'da deprem sonrası istihdamın toparlanmasında yalnızca özel sektör yatırımlarının değil, kamu destekli istihdam programlarının da etkisi var.

2025 yılında İŞKUR'un Toplum Yararına Programları kapsamında 4 bin 412 kişi çeşitli programlardan yararlandı.

Ayrıca İnönü Üniversitesi ve Malatya Turgut Özal Üniversitesi iş birliğiyle yürütülen İŞKUR Gençlik Programlarına 2 bin 592 üniversite öğrencisi dahil edildi.

2026 yılında da benzer mekanizmaların devam ettiği görülüyor.

Malatya Valiliği ve İŞKUR iş birliğiyle 2026'da 2 bin kişilik İşgücü Uyum Programı gündeme geldi.

Bu nedenle SGK'daki çalışan sayısındaki artışı tamamen “yeni özel sektör yatırımları” olarak okumak doğru olmaz.

Asıl önemli soru, bu istihdamın ne kadarının kalıcı ve üretim odaklı özel sektör istihdamına dönüştüğü.

Bakanlığın son verisi de dikkat çekiyor

Çalışma ve Sosyal Güvenlik Bakanı Vedat Işıkhan'ın Temmuz 2026'da Malatya ziyaretinde yaptığı açıklamada, Malatya'nın da içerisinde bulunduğu TR-B1 bölgesinde istihdam oranının yüzde 46,8, işgücüne katılım oranının ise yüzde 52 seviyesinde olduğu belirtildi.

Bu veri doğrudan Malatya ili için değil, Malatya'nın içinde bulunduğu istatistiki bölge için geçerli.

Dolayısıyla kent bazındaki SGK verileriyle bölgesel TÜİK/işgücü göstergelerini birbirine eşitlemek mümkün değil.

Ancak iki farklı veri seti birlikte değerlendirildiğinde, deprem bölgesindeki çalışma hayatında yeniden bir hareketlilik oluştuğu görülüyor.

Malatya ekonomisinin asıl sınavı şimdi başlıyor

Rakamlar ilk bakışta olumlu.

2023'te 191 bin 558'e kadar gerileyen aktif çalışan sayısı 2025 sonunda 241 bin 853'e yükseldi.

Bu, deprem sonrası kaybın önemli ölçüde telafi edildiğini gösteriyor.

Ancak başka bir veri daha var:

2022'de 14 bin 428 olan 4/1-a kapsamındaki işyeri sayısı, 2025'te 14 bin 829'a çıktı.

Yani çalışan sayısı deprem öncesinin üzerine çıkarken, işyeri sayısı ancak sınırlı bir artış gösterebildi.

İşte Malatya ekonomisinin bundan sonraki dönemde cevaplaması gereken soru burada ortaya çıkıyor:

Kent daha fazla insanı çalıştıran bir ekonomik yapıya mı dönüşüyor, yoksa mevcut işletmeler daha fazla çalışanla yeniden mi ayağa kalkıyor?

Bu ayrım, Malatya'nın yeniden yapılanmasının yalnızca “kaç bina yapıldı?” sorusuyla değil, “nasıl bir ekonomi kuruluyor?” sorusuyla da değerlendirilmesi gerektiğini gösteriyor.

6 Şubat'ın ardından Malatya'da ekonomi yeniden şekilleniyor

SGK verileri, depremden sonra Malatya'daki kayıtlı istihdamın ciddi biçimde gerilediğini; sonraki dönemde ise güçlü bir toparlanma yaşandığını ortaya koyuyor.

Ancak toparlanmanın karakteri henüz tamamen netleşmiş değil.

Bir tarafta 241 bin 853 aktif çalışan ile deprem öncesinin üzerine çıkan bir çalışma hayatı var.

Diğer tarafta 14 bin 829 işyeri ile deprem öncesine göre sınırlı büyüyen bir işletme tabanı bulunuyor.

İŞKUR'un işe yerleştirme, mesleki eğitim ve istihdam programları da bu toparlanmaya eşlik ediyor.

Bu nedenle Malatya'nın deprem sonrası ekonomik hikâyesi artık yalnızca “şehir yeniden ayağa kalkıyor” cümlesiyle anlatılamayacak kadar farklı bir aşamaya geldi.

Şimdi asıl mesele, bu istihdamın kalıcı üretime, yeni yatırımlara, daha fazla işletmeye ve daha yüksek katma değere dönüşüp dönüşmeyeceği.

Malatya'nın önündeki ekonomik sınav artık enkazı kaldırmak değil;

enkazın yerine nasıl bir ekonomi kurulacağını belirlemek.

Bu haber hakkında ne düşünüyorsun?

Yorumlar (0)

Henüz yorum yapılmamış. İlk yorumu sen yaz.

Yorumlar anında yayınlanır. Hakaret ve spam içerikler otomatik olarak incelemeye alınır.