Malatya’da Mobilyacıların Beklediği Arazinin Gerçek Durumu Ne?

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nda 1 Ekim’de yapılacak seçimlere saatler kala mobilyacılar için ayrıldığı belirtilen 560 dönümlük arazi tartışmanın merkezine yerleşti. Malatya Mobilyacılar Kooperatifi Başkanı Metin Bülent Aktaş, alanın Bakanlıktan tahsisinin sağlandığını açıklarken, açık kaynaklarda arazinin ada-parsel bilgileri ile tahsis kararının ayrıntılarına ulaşılamıyor. Tartışmayı sonuçlandıracak temel soru ise aynı: 560 dönümlük alanın bugün hukuki ve fiilî durumu ne?

Malatya Ticaret ve Sanayi Odası’nda 1 Ekim Perşembe günü sandık kurulacak. Seçime saatler kala kampanyanın son tartışma başlıklarından biri, mobilyacılar için ayrıldığı belirtilen 560 dönümlük arazi oldu.

Tartışmayı Malatya Mobilyacılar Kooperatifi Başkanı Metin Bülent Aktaş’ın MTSO Başkan Adayı Mahmut Boyraz’ın bir televizyon programındaki açıklamalarına verdiği yanıt kamuoyunun gündemine taşıdı.

Aktaş, kooperatif olarak söz konusu 560 dönümlük alan için yaklaşık beş yıldır çalışma yürüttüklerini ve arazinin Bakanlıktan tahsisinin sağlandığını belirtti.

Ancak tartışmanın tarafların açıklamalarından çıkarılıp belgelere taşınması halinde cevaplandırılması gereken önemli sorular bulunuyor.

Aktaş Ne Diyor?

Aktaş’ın açıklamasının iki temel noktası bulunuyor.

Birincisi, 560 dönümlük alanın seçim döneminde ortaya atılmış yeni bir proje olmadığı ve kooperatif üyelerinin yaklaşık beş yıldır bunun için çalıştığı.

İkincisi ise Mahmut Boyraz’ın açıklamalarının birbiriyle çeliştiği iddiası.

Aktaş’a göre Boyraz daha önce katıldığı bir televizyon programında söz konusu arazinin alındığını ifade etti. Aktaş, Boyraz’ın daha sonraki açıklamalarında ise sanki böyle bir arazi bulunmuyormuş gibi konuştuğunu savunuyor.

Ancak burada önemli bir ayrıntı bulunuyor.

Yaptığımız açık kaynak taramasında Aktaş’ın atıfta bulunduğu iki televizyon programındaki ilgili bölümlerin tamamına ve Boyraz’ın 560 dönümlük arazi konusundaki sözlerinin eksiksiz kaydına ulaşamadık.

Bu nedenle Boyraz’ın kendi açıklamalarının gerçekten birbiriyle çelişip çelişmediğini bağımsız biçimde doğrulamak mümkün olmadı.

Şu aşamada doğrulanabilen bilgi, Aktaş’ın böyle bir çelişki bulunduğunu ileri sürmesi.

Tahsis İddiası Var, Ancak Ayrıntıları Açık Değil

Dosyanın en önemli noktası ise arazinin hukuki durumu.

Aktaş, 560 dönümlük arazinin Bakanlıktan tahsisinin sağlandığını açıkça belirtiyor.

Ancak yaptığımız açık kaynak taramasında söz konusu tahsis işleminin ayrıntılarını gösteren resmi belgeye ulaşamadık.

Arazinin hangi bölgede bulunduğu, ada ve parsel numaraları, tahsis kararının tarih ve sayısı, hangi Bakanlık veya kamu kurumu tarafından tahsis edildiği ve tahsisin hangi tüzel kişilik adına gerçekleştirildiği kamuoyuna açık kaynaklarda net biçimde görülemiyor.

Bu durum “tahsis yapılmadı” anlamına gelmiyor.

Yalnızca tahsisin ayrıntılarının kamuoyunun erişebildiği belgeler üzerinden henüz doğrulanamadığını gösteriyor.

Dolayısıyla tartışmayı sonuçlandırabilecek en güçlü adım, tahsis kararının temel bilgilerinin kamuoyuyla paylaşılması olacaktır.

Yeni Bir Proje Değil

Malatya’da mobilyacıların ve diğer sanayi esnafının şehir içerisinde sıkışan üretim alanlarından çıkarılması fikri bugünkü MTSO seçimlerinden çok daha eski.

2018 yılına ait kayıtlarda dönemin Malatya Valisi Ali Kaban başkanlığında yapılan toplantılarda Yeni Küçük Sanayi Sitesi ile ÖZSAN Sanayi Sitesi’nin şehir dışına taşınması ve modern sanayi alanlarının oluşturulması üzerinde çalışıldığı görülüyor.

Malatya’daki keresteciler ve mobilyacılar sitelerinin geçmişi ise çok daha eskiye dayanıyor.

Dolayısıyla sektörün daha büyük, modern ve altyapısı güçlü bir üretim alanına taşınması ihtiyacı seçim döneminde ortaya çıkmış bir mesele değil.

Depremden Sonra Altay Kışlası’nda Büyük Dönüşüm Başladı

6 Şubat 2023 depremleri Malatya’nın sanayi alanlarının yeniden düzenlenmesini daha da önemli hale getirdi.

Deprem sonrasında Altay Kışlası bölgesi yeni sanayi yatırımlarının merkezlerinden biri haline geldi.

Bölgede yüzlerce yeni iş yeri inşa edildi ve yeni etaplar için çalışmalar başlatıldı.

Ancak burada önemli bir ayrım yapmak gerekiyor.

Altay Kışlası’ndaki geniş sanayi dönüşümü ile bugün tartışılan 560 dönümlük Mobilyacılar alanının hukuken aynı proje olduğu yönünde elimizde açık bir belge bulunmuyor.

Bu nedenle iki süreci doğrudan aynı proje gibi değerlendirmek yerine, Malatya’nın genel sanayi dönüşümünün birbirleriyle ilişkili olabilecek parçaları olarak ele almak daha doğru.

“Tahsis Edildi” ile “Arsa Alındı” Aynı Şey Değil

Tartışmanın önemli bölümü kullanılan ifadelerden kaynaklanıyor olabilir.

Kamu taşınmazlarında tahsis, kesin tahsis, devir, imar planı, parselasyon, kullanım hakkı ve mülkiyet birbirinden farklı hukuki aşamalar.

Bir alanın belirli bir proje için tahsis edilmiş olması, tapusunun ilgili kooperatif adına geçtiği anlamına gelmeyebilir.

Aynı şekilde bir alanın tahsis edilmiş olması, ertesi gün inşaata başlanabileceği anlamına da gelmez.

İmar planlarının hazırlanması, parselasyon, altyapı, proje, finansman ve hak sahipliği gibi çok sayıda aşamanın tamamlanması gerekebilir.

Bu nedenle tartışmada kullanılan “arsa alındı” veya “arsa yok” gibi ifadeler tek başına arazinin gerçek hukuki durumunu ortaya koymaya yetmiyor.

Asıl bilinmesi gereken, sürecin hangi aşamasının tamamlandığı.

Boyraz’ın Projelerinde de Mobilyacılar Var

Mahmut Boyraz’ın kamuoyuna açıkladığı projelerde de mobilya ve bağlantılı sektörlerin yeni üretim alanlarında toplanmasına yönelik başlıklar bulunuyor.

Boyraz’ın “Sektörel Kümelenme” yaklaşımında mobilyacı, mermerci, demirci ve keresteci gibi birbirini tamamlayan sektörlerin ortak ve planlı ticaret ve üretim alanlarında buluşturulması hedefleniyor.

Dolayısıyla mobilyacıların yeni bir üretim alanına kavuşması konusunda sektör ihtiyacının varlığı taraflar arasında temel tartışma konusu değil.

Tartışma daha çok mevcut arazi çalışmasının hangi aşamada bulunduğu ve bugüne kadar yapılan çalışmaların nasıl değerlendirilmesi gerektiği üzerinde yoğunlaşıyor.

MTSO’nun Yetkisi Nereye Kadar?

Bu noktada Ticaret ve Sanayi Odasının rolünün de doğru tanımlanması gerekiyor.

Bir kamu taşınmazının tahsisine MTSO tek başına karar veremez.

Arazi kamu mülkiyetindeyse tahsis ve devir süreçleri ilgili Bakanlıklar, Milli Emlak ve diğer yetkili kamu kurumları üzerinden yürütülür. İmar süreçlerinde ise belediyeler ve ilgili diğer kurumlar devreye girer.

MTSO sektörün taleplerini kamu kurumlarına taşıyabilir, girişimlerde bulunabilir ve sürecin takipçisi olabilir.

Ancak nihai tahsis yetkisi Odaya ait değildir.

Bu nedenle 1 Ekim’deki seçimi kim kazanırsa kazansın 560 dönümlük alanın hayata geçirilmesi yalnızca MTSO yönetiminin kararına bağlı olmayacak.

Seçim Tartışmasının Ötesinde Esnafın Cevap Beklediği Sorular Var

Seçime saatler kala tartışma doğal olarak adaylar arasındaki rekabetin bir parçasına dönüşmüş durumda.

Ancak seçim bittikten sonra da mobilyacı esnafının cevap beklediği sorular değişmeyecek:

560 dönümlük alan tam olarak nerede?

Ada ve parsel numaraları nedir?

Tahsis hangi kurum tarafından ve hangi tarihte yapıldı?

Hangi kooperatif veya tüzel kişilik adına tahsis edildi?

Tahsis sürecinin hangi aşaması tamamlandı?

İmar ve parselasyon işlemleri yapıldı mı?

Kaç esnaf projeden yararlanacak?

İş yerleri hangi büyüklüklerde olacak?

Altyapı ve üstyapıyı hangi kurum yapacak?

İnşaatın başlaması için geriye hangi işlemler kaldı?

Ve tartışmanın seçim boyutunu aydınlatacak bir başka soru:

Mahmut Boyraz’ın iki ayrı programda 560 dönümlük alan konusunda kullandığı ifadeler tam olarak neydi?

Asıl Mesele Seçimden Sonra Başlayacak

Açık kaynaklardan ulaşılabilen bilgiler bir arada değerlendirildiğinde iki konu birbirinden ayrılıyor.

Birincisi, Malatya mobilya sektörünün yeni ve modern bir üretim alanına ihtiyaç duyduğu gerçeği. Bu ihtiyaç yıllardır gündemde ve seçim döneminden çok daha eski.

İkincisi ise 560 dönümlük alanın mevcut hukuki durumu.

Aktaş, Bakanlıktan tahsisin sağlandığını söylüyor. Buna karşılık kamuoyunun erişebildiği açık kaynaklarda tahsisin ayrıntılarını gösteren resmi belge bulunmuyor.

Bu nedenle bugün için “560 dönümlük arazi yok” demek de, bütün işlemleri tamamlanmış ve yatırıma hazır bir alan varmış gibi değerlendirmek de eldeki açık kaynakların ötesine geçmek olur.

1 Ekim’de sandık kurulacak ve MTSO seçimleri sona erecek.

Ancak mobilyacı esnafı açısından esas mesele seçimden sonra da devam edecek:

560 dönümlük alan hangi aşamada ve Malatyalı mobilyacılar burada ne zaman üretime başlayabilecek?

Bu sorunun kesin cevabını seçim açıklamaları değil; tahsis kararı, imar belgeleri ve uygulama takvimi verecek.